اصفهان، ایران – سارا احمدی، مدیر دفتر مدیریت مصرف و کنترل هدررفت آبفای استان اصفهان، امروز یکشنبه در آئین افتتاح مدرسه فصلی آب در شرکت آب منطقه‌ای اصفهان، از رشد شتابان تقاضای آب در سال‌های اخیر و کاهش چشمگیر منابع آبی خبر داد. وی با اشاره به اینکه سامانه اول آبرسانی اصفهان بزرگ، آب شرب و بهداشت ۵۸ شهر و ۳۸۰ روستا را از سد زاینده‌رود تامین می‌کند، از چالش‌های جدی پیش روی این سامانه سخن گفت.

کاهش بی‌سابقه آبدهی چاه‌ها و ناترازی شدید
احمدی به تاریخچه تامین آب اصفهان اشاره کرد و گفت که در دهه ۵۰ شمسی، چاه‌های فلمن با ظرفیت ۳.۲ مترمکعب بر ثانیه وارد مدار شدند، اما از اواخر دهه ۸۰ با خشک شدن زاینده‌رود، دبی این چاه‌ها به صفر رسید و از مدار خارج شدند. وی افزود: “ورود خط اضطرار سامانه دوم آبرسانی به مدار در یک برهه‌ای از زمان توانست افزایش جزئی در تامین آب شرب ایجاد کند، اما همچنان به دلیل کاهش آبدهی چاه‌هایی که در اختیار داریم، با شیب منفی روبرو هستیم.” او فاش کرد که هم‌اکنون حدود ۳۰ تا ۷۰ درصد سایر چاه‌هایی که در محدوده سامانه اول آبرسانی اصفهان بزرگ هستند، آبدهی خود را از دست داده و غیرفعال شده‌اند. مدیر دفتر مدیریت مصرف و کنترل هدررفت آبفای استان اصفهان تصریح کرد که نیاز آبی در پیک مصرف به ۱۸.۳ مترمکعب بر ثانیه رسیده، در حالی که حداکثر توان تولید سامانه اول آبرسانی ۱۴.۶ مترمکعب است. این ناترازی ۳.۷ مترمکعبی، چالش بزرگی برای تامین آب ایجاد کرده است.

مشکلات کیفی آب و زیرساخت‌های فرسوده
احمدی، نوسانات کیفیت آب خام ناشی از سیلاب‌ها، ورود مواد نفتی و نیتراته شدن چاه‌ها را از مشکلات اصلی حوزه تامین برشمرد. وی به حادثه‌ای در سال ۱۳۸۷ اشاره کرد که به دلیل ورود مواد نفتی به رودخانه، آب شرب شهر اصفهان به مدت سه روز قطع شد؛ زیرا تصفیه‌خانه باباشیخعلی که ۸۵ درصد جمعیت استان را تحت پوشش داشت، تک‌سامانه‌ای بود. همچنین، کسری ۹۰۰ هزار مترمکعبی ظرفیت مخازن آب اصفهان، هزینه‌های بالای تعمیر و نگهداری خطوط انتقال، آزادسازی مسیرها و مصرف انرژی برای ایستگاه‌های پمپاژ، از دیگر موانع تامین آب هستند. در حوزه توزیع نیز، بارگذاری بیش از ظرفیت شبکه‌ها به دلیل ساخت‌وسازهای بلندمرتبه و محدودیت‌های ترافیکی، اصلاح شبکه را دشوار کرده است.

اقدامات آبفا: از مدیریت هدررفت تا پویش‌های مردمی
با وجود این چالش‌ها، آبفای اصفهان اقدامات متعددی را برای مدیریت بحران آب در دستور کار قرار داده است. احمدی اعلام کرد که استان اصفهان با هدررفت واقعی کمتر از ۱۰ درصد، پایین‌ترین میزان آب بدون درآمد را در کشور دارد. سرانه مصرف خانگی نیز ۱۶۹ لیتر به ازای هر نفر در شبانه‌روز است که از میانگین کشوری پایین‌تر است. از جمله اقدامات فنی می‌توان به مدیریت فشار، زون‌بندی شبکه، نشت‌یابی، هوشمندسازی و نصب ۷۰۰ فلومتر بر روی چاه‌ها اشاره کرد. وی افزود که بزرگ‌ترین سامانه تله‌متری کشور با ۸۰۰ ایستگاه و ۵۰۰ ایستگاه پایش برخط فشار در اصفهان فعال است. همچنین، طراحی مدل پیش‌بینی تقاضای آب مبتنی بر شبکه عصبی که با تحلیل دما، ایام هفته و تعطیلات، تخصیص آب را بهینه‌سازی می‌کند، از دیگر نوآوری‌ها است. راه‌اندازی پکیج‌های بازچرخانی آب خاکستری در دانشگاه اصفهان و بیمارستان امام حسین (ع) و انتظار برای تایید مصوبه استفاده از آب خاکستری در ساختمان‌های بزرگ نیز در دستور کار قرار دارد.

مدیر دفتر مدیریت مصرف و کنترل هدررفت آبفای استان اصفهان به مصرف بالای کولرهای آبی اشاره کرد که ۱۶ تا ۲۲ درصد آب تولیدی استان را مصرف می‌کنند و تاکید کرد که نصب سایبان می‌تواند تا ۱۵ درصد مصرف را کاهش دهد. در حوزه فرهنگی، پویش “اصفهان منهای ۲۰” برای صرفه‌جویی ۲۰ لیتری روزانه هر شهروند، انعقاد تفاهم‌نامه با صداوسیما و آموزش‌وپرورش، و تشکیل گروه‌های مروج مصرف از جمله اقدامات آبفا هستند. همچنین، اقدامات قانونی نظیر اعمال جرایم برای پرمصرف‌ها و قطع انشعابات غیرمجاز نیز در دستور کار است. احمدی در پایان تاکید کرد: “مدیریت عرضه و تقاضا، بازچرخانی آب و استفاده از تکنولوژی‌های نوین مانند نشت‌یابی ماهواره‌ای، کلید حل چالش‌های آبرسانی است.” منبع: خبرگزاری مهر