تهران – بحران کم‌آبی در ایران به مرحله‌ای بحرانی رسیده و تهدیدی جدی برای امنیت غذایی کشور محسوب می‌شود. رئیس‌جمهور در بازدید از سد کرج در استان البرز، نسبت به وضعیت منابع آب شرب هشدار داد و بر لزوم بازنگری در مدیریت منابع آبی تأکید کرد.

بخش کشاورزی، به‌عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده آب در ایران، اصلی‌ترین عامل تنش آبی شناخته می‌شود. به گفته کارشناسان، اصلاح الگوی کشت و استفاده از گونه‌های گیاهی مقاوم به کم‌آبی، مانند جایگزینی جو با تریتیکاله، می‌تواند به حفظ منابع آبی و تداوم تولید کشاورزی کمک کند. تریتیکاله با تحمل شرایط کم‌آبی و بارندگی نامنظم، گزینه‌ای مناسب برای کشت دیم است که حدود ۶۰ درصد زمین‌های زراعی ایران را شامل می‌شود. خشکسالی‌های اخیر، کاهش بارندگی و تغییرات اقلیمی، تولید محصولات استراتژیک مانند گندم، برنج و ذرت را به خطر انداخته است. سیروس جعفری، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی خوزستان، اظهار داشت: «خشکسالی به‌ویژه بر کشاورزی دیم تأثیر منفی می‌گذارد و حتی در سال‌های پربارش، توزیع نامنظم بارندگی تولید را مختل می‌کند.»

وی افزود: «کشت محصولاتی مانند نیشکر و برنج، که به ترتیب ۳۰ و ۴۰ هزار مترمکعب آب در هر هکتار مصرف می‌کنند، در مناطق خشک فاجعه‌بار است. جایگزینی این محصولات با گزینه‌های کم‌آب‌بر مانند چغندر پاییزه می‌تواند مصرف آب را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد.» کارشناسان بر ضرورت اجرای طرح آمایش سرزمینی، اصلاح سیستم‌های آبیاری (مانند آبیاری قطره‌ای که مصرف آب را از ۱۲۰۰ به ۲۵۰-۴۰۰ مترمکعب در هکتار کاهش می‌دهد) و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین تأکید دارند. بااین‌حال، کمبود بودجه و ضعف مدیریت مانع از اجرای اصلاحات ساختاری شده است.

جعفری هشدار داد: «جامعه هنوز عمق فاجعه کم‌آبی را درک نکرده است. بدون اصلاحات اساسی و آگاهی عمومی، بحران آب نه‌تنها کشاورزی، بلکه امنیت غذایی و زیست مردم را به خطر خواهد انداخت.» منبع: سایت طلا