مشاور مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان شرقی:
مشارکت مردمی کلید حل بحران آب است
فرهاد پاکنیا مشاور مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان شرقی اظهار کرد: با مشارکت مردم و تشکیل ۳۹۲ تعاونی آببر از سال ۱۳۸۶، این استان توانسته ۴۰ درصد در مصرف آب صرفهجویی کرده و پروژههای موفقی مانند گلخانههای مرزی جلفا را اجرا نماید.
وی در ادامه از تجربه دیدار از کشور مالزی گفت و افزود: متوجه شدم که برخی کشورها به دنبال آزمون و خطا نیستند. آنها میگفتند ما باید سوار موج اطلاعات شویم، تجربیات را بومیسازی کنیم و مشکلات را حل کنیم. ما هم باید از ظرفیت ذینفعان به نحو مطلوب استفاده کنیم و تعادل ایجاد کنیم.
پاکنیا ادامه داد: آذربایجان شرقی در موقعیت خاصی قرار دارد. از یک طرف، پروژه ‘داپ’ ترکیه با اهداف سیاسی خاص رود ارس را خشک میکند. این پدیده ما را تحت فشار قرار داده و از طرف دیگر، خشکی دریاچه ارومیه باعث مهاجرت، طوفانهای نمکی و مشکلات دیگر شده است.
پاکنیا درباره حکمرانی آب گفت: حکمرانی مطلوب آب چهار پایه دارد که شامل نهاد اجرایی، نهاد مقننه، قوه قضایی و جامعه است؛ اگر این چهار پایه متعادل باشند میز حکمرانی تراز است. اگر یکی از آنها کم باشد، کار لنگ میماند. ما چقدر برای نهاد جامعه ارزش قائل هستیم؟
وی به پروژههای مشارکتی اشاره کرد و گفت: ما از سال ۱۳۸۶ کار را شروع کردیم. در فاز اول، از تا ۱۳۹۴ با کمتر از صد میلیارد تومان بودجه دولتی، شبکه آبیاری و زهکشی را اجرا کردیم. با مشارکت کشاورزان، حدود ۴۰ درصد در مصرف آب صرفهجویی شد. کشاورزان زمینهایشان را برای چهار سال به کارگزاران اجاره دادند و معادل یک تن گندم اجاره گرفتند. خودشان هم کار کردند، ارزش آب و نگهداری شبکه را یاد گرفتند و به جای مطالبهگری، همکار ما شدند. این مدل در بیش از ۱۰ هزار هکتار اجرا شده و حتی در نقطه صفر مرزی جلفا، گلخانههایی با تولید میوههای استوایی مثل موز و انبه راهاندازی کردیم. این پروژهها ۴۵۰۰ شغل مستقیم ایجاد کرده و روزانه تا ۳۰ تن محصول صادر میکنیم.
وی افزود: این مدل با همکاری کارگزاران و تعاونیها به عنوان کارفرمایان اجرایی، توسط بخش خصوصی ادامه دارد. در یک پروژه، ۱۶۸۰ هکتار زمین که فقط ۶۰۰-۷۰۰ کیلو گندم تولید میکرد، حالا با صرفهجویی ۴۰ درصدی در آب، ۴۵ تا ۵۰ تن سیبزمینی تولید میکند.
پاکنیا گفت: بحران آب از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۷۰ ادامه دارد. ما در نوک پیکان این بحران هستیم. نمیتوانیم بیتفاوت باشیم. باید نگرشمان را تغییر دهیم و از ظرفیتهای اجتماعی استفاده کنیم. دریاچه ارومیه در سال ۱۳۹۴ خشک شد و حالا آثار آن را میبینیم. نباید اشتباهات ما در استان شما تکرار شود. چاههای غیرمجاز و برداشت بیرویه آب، صدها دریاچه ارومیه دیگر را در آبخوانها خشک کرده است. باید فرهنگسازی کنیم و با همکاری شما، تجربیات را به اشتراک بگذاریم تا آب را حفظ کنیم. منبع: شبکه خبری آب ایران