کاوه مدنی، معاون بین‌الملل سازمان حفاظت محیط زیست در دولت دوازدهم، در گفت‌وگویی تفصیلی با یک رسانه داخلی، وضعیت منابع آبی کشور را نه یک “بحران”، بلکه “ورشکستگی آبی” توصیف کرد و هشدار داد که انباشت خطاها و مدیریت غلط، ایران را به این نقطه رسانده است.

مدنی که هم‌اکنون رئیس مؤسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد است، تأکید کرد که استفاده از واژه «ورشکستگی» به‌منظور توصیف واقعیتی است که در آن، سیستم مدیریت آب به نقطه شکست رسیده و تراز بین مصرف و منابع کشور همخوانی ندارد.

مدنی به یادآوری خاطره‌ای از دوران حضورش در دولت دوازدهم پرداخت و گفت: «در همان جلسه [شورای عالی آب] کلمه “ورشکستگی آبی” را هم گفتم و یکی از بزرگان که اسمش را نمی‌برم با من دعوا کرد و گفت: جوان، این حرف‌ها را نزن.» وی اشاره کرد که در آن زمان (۱۳۹۶)، وزیر کشاورزی وقت (آقای حجتی) نیز برخی از هشدارهای او درباره مشکلات آب و محیط زیست را تأیید کرده بود.

مدنی ضمن رد قاطعانه نظریه‌هایی مانند «دزدیده شدن ابرها» یا «دستکاری اقلیمی» توسط دشمنان، تصریح کرد که شواهد علمی نشان می‌دهند کاهش بارش، پیامد تغییرات اقلیمی جهانی و گرمایش زمین است. پرتکرارترین پرسش مردمی از او در شبکه‌های اجتماعی این است: «ما مردم چه کاری می‌توانیم انجام دهیم؟» وی بیان داشت که سردرگمی جامعه ناشی از فقدان گفت‌وگوی شفاف است و مردم نمی‌دانند چگونه می‌توانند در حل مشکل مؤثر باشند، به‌ویژه با توجه به اینکه ۹۰ درصد آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود.

مدنی ریشه اصلی مشکل را در مدل توسعه و مدل کسب‌وکار غلط دانست که همواره بر «افزایش درآمد» (مانند انتقال آب) تمرکز داشته و نه «کاهش مخارج» (کاهش مصرف) وی تصریح کرد: «اگر آب را تا زاینده‌رود آوردید و با آن در خراسان گوجه و خیار کاشتید، هم حماقت و هم خیانت کرده‌اید… اگر شما آب را شیرین می‌کنید و برای شهر می‌آورید تا به آب کشاورز دست نزنید، در واقع دارید بر مدل اشتباه صحه می‌گذارید و به آن قوت و عمر می‌بخشید.»

به گفته وی، ورشکستگی آبی به این معناست که ما باید مصرف را پایین بیاوریم، هدررفت را متوقف کنیم و مخارج خود را کاهش دهیم. مدنی در واکنش به اظهارات اخیر یکی از رؤسای دولت سابق درباره تخلیه تهران، گفت که پذیرش مشکل مدیریت منابع آب در بالاترین سطح دولت، یک تحول مثبت است. وی تأکید کرد که تهران نه‌تنها مشکل آب، بلکه مشکلاتی مانند ترافیک و آلودگی هوا نیز دارد و جمعیت‌پذیری آن به دلیل نحوه تخصیص بودجه و چیدمان توسعه است، نه صرفاً علاقه مردم. وی جابه‌جایی پایتخت را پیچیده خواند و توزیع توسعه برای ایجاد توازن را راه‌حلی بنیادی‌تر دانست.

مدنی تأکید کرد که در شرایط ورشکستگی، تنها راه خروج، «پذیرش واقعیت» و «سازگاری و انطباق» با شرایط جدید (مانند کاهش کیفیت زندگی در برخی مناطق و از دست رفتن زیست‌بوم‌ها) است. وی مهم‌ترین راهکارهای فوری را اینگونه برشمرد:

• شفافیت حداکثری و ارائه جزئیات ذخیره سدهای کشور به صورت روزانه به مردم (مانند اخبار هواشناسی)
• صداقت در عمل و عدم ارائه وعده‌های متناقض درباره قطع آب
• همراه کردن مردم با درخواست همکاری، به‌جای استفاده از زور و تهدید
• فساد و نهادینگی مشکلات در سیستم

مدنی با اینکه اصطلاح «مافیای آب» را تا حدی مرتبط با تئوری توطئه می‌داند، اما اشاره کرد که فساد در سیستم مدیریت آب نهادینه و سیستماتیک شده است. وی دلیل این امر را تعارض منافع در وزارت نیرو دانست که همزمان «تأمین‌کننده آب» است و نمی‌تواند «پاسدار آب» نیز باشد. منبع: خبرآنلاین