عبدالرضا بازدار، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز، تأکید کرد که الگوی کشت باید بر اساس ظرفیت منابع آب و خاک طراحی شود و تصمیم‌گیری‌های مقطعی برای تولید محصولات خاص، به منابع طبیعی آسیب جدی وارد می‌کند.

این اظهارات در مراسم گرامیداشت روز جهانی خاک (با شعار «خاک‌های سالم برای شهرهای سالم») که روز چهارشنبه ۱۹ آذر در موسسه تحقیقات علوم دامی برگزار شد، بیان گردید.

بازدار گفت: در کشور ما حوزه خاک اهمیت صدچندانی نسبت به سایر کشورها دارد، زیرا ایران کشوری شکننده است و حفظ وضعیت فعلی منابع خاکی برای ما حیاتی است. وی با اشاره به روند نگران‌کننده وضعیت خاک افزود: هر نوع توسعه اقتصادی و عمرانی، مستقیم یا غیرمستقیم بر خاک تأثیر می‌گذارد. ۹۵ درصد مواد غذایی ما از خاک تأمین می‌شود و حساسیت این موضوع بسیار بالاست. ایران تنها یک‌سوم میانگین بارندگی جهانی را دارد، اما تبخیر آب سه برابر متوسط جهانی است. در چنین شرایطی، پوشش گیاهی ضعیف، تغییرات اقلیمی و آسیب‌پذیری خاک بسیار افزایش یافته است.

رئیس جهاد کشاورزی البرز بخشی از کاهش بارندگی‌ها را ناشی از تغییرات اقلیمی دانست، اما تأکید کرد: بخشی نیز به مدیریت نادرست منابع آب مربوط است. بهترین کمک به حفظ خاک، بارش باران است؛ هیچ عاملی به اندازه بارندگی نمی‌تواند خاک و پوشش گیاهی را تقویت کند. وی خاطرنشان کرد: ۸۰ تا ۸۵ درصد اراضی کشور را اراضی ملی، جنگل‌ها، مراتع و بیابان‌ها تشکیل می‌دهند و هر اتفاقی در این عرصه‌ها مستقیماً بر اراضی کشاورزی تأثیر می‌گذارد.

بازدار با تأکید بر پیوند آب و خاک گفت: هر جا آب درست مدیریت شود، منابع خاک نیز تقویت می‌شود. فعالیت‌های شهری، صنعتی و کشاورزی همه بر خاک اثر دارند. وی امنیت غذایی را مولفه‌ای با پایداری دانست و افزود: اگر تولید به منابع خسارت وارد کند، امنیت غذایی تهدید شده است.

بازدار به وضعیت البرز اشاره کرد: البرز کوچک‌ترین استان کشور با تنها ۰.۳ درصد مساحت ایران است، اما ۲.۷ درصد محصولات کشاورزی کشور را تولید می‌کند. این نشان‌دهنده بهره‌برداری بهینه از دانش و فناوری است. وی البرز را قطب علم و فناوری کشاورزی نامید و گفت: عملکرد تولید بالا است؛ متوسط گندم ۵.۷ تن در هکتار و رکورد ۱۳ تن. کشت گلخانه‌ای نیز رو به رشد است. در حوزه آب، استان ۱.۷ میلیارد مترمکعب منابع دارد اما تنها ۴۰۰ میلیون مصرف می‌کند. سهم کشاورزی کمتر از ۴۰ درصد (در مقابل بیش از ۷۰ درصد در سایر استان‌ها) و بهره‌وری بالا با آبیاری نوار تیپ در ۹۰ درصد محصولات.

اقدامات مهم انجام‌شده در البرز شامل تجهیز تقریباً همه اراضی به سیستم‌های نوین آبیاری، اجرای طرح‌های انتقال آب، بهسازی قنوات و ذخیره‌سازی، تولید ۲.۸ میلیارد نشاء گلخانه‌ای، صرفه‌جویی حدود ۵۰۰ میلیون مترمکعب آب در سبزی و صیفی و موفقیت ملی در تولید نهال است. بازدار تأکید کرد: رعایت اصول فنی متناسب با اقلیم، کلید موفقیت است.

وی در پایان هشدار داد: چرای دام چهار برابر ظرفیت مراتع است که به فرسایش خاک منجر می‌شود. سیاست ما تمرکز بر بهره‌وری به جای توسعه افقی است. منبع: ایسنا