بروکسل، بلژیک – اتحادیه اروپا با بحران فزاینده آب روبرو است؛ یک‌سوم این اتحادیه در حال حاضر با کمبود آب دست و پنجه نرم می‌کند و در عین حال، آلودگی منابع آبی و افزایش تقاضا، نیاز به سرمایه‌گذاری و نوآوری‌های فوری را بیش از پیش نمایان کرده است. کمیسیون اروپا اخیراً راهبرد جدید “تاب‌آوری آبی” خود را برای مقابله با این چالش‌ها ارائه کرده است.

راهبرد جدید اروپا: کاهش آلودگی، جلوگیری از هدررفت و دسترسی همگانی
راهبرد تاب‌آوری منابع آبی اروپا که این ماه توسط کمیسیون اروپا رونمایی شد، با اهداف جاه‌طلبانه کاهش آلودگی، جلوگیری از هدررفت آب و تضمین دسترسی همگانی به آن تدوین شده است. نهاد اجرایی اتحادیه اروپا متعهد شده است تا به کشورهای عضو در اجرای بهتر دستورالعمل چارچوب آب مصوب سال ۲۰۰۰ و سه قانون مرتبط دیگر کمک کند. با توجه به شدت وخامت اوضاع، این راهبرد بر افزایش سرمایه‌گذاری نیز تاکید دارد.

آمار نگران‌کننده: سلامت آبی در خطر
آمارهای اخیر نشان می‌دهد که تنها ۳۷ درصد از آب‌های سطحی اتحادیه اروپا از وضعیت بوم‌شناختی خوبی برخوردارند و فقط ۲۹ درصد آن‌ها وضعیت شیمیایی مناسبی دارند. تغییرات اقلیمی، قاره اروپا را به سریع‌ترین منطقه در حال گرم‌شدن در جهان تبدیل کرده است که به نوبه خود، آمار بلایای طبیعی مرتبط با آب را افزایش داده است. در حال حاضر، ۳۰ درصد از اتحادیه اروپا به دلیل خشکسالی‌های طولانی‌مدت با کمبود آب مواجه است. همزمان، سیلاب‌های ویرانگر بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۳ خسارتی بالغ بر ۳۲۵ میلیارد یورو به بار آورده‌اند.

فراخوان برای سرمایه‌گذاری بیشتر و انتقاد از کمبود بودجه
هیلدگارد بنتله، نماینده میانه‌رو-راست‌گرای آلمان از حزب مردم اروپا و رئیس گروه آب در پارلمان اروپا، با اشاره به وخامت اوضاع، اظهار داشت: “همه از وضعیت اضطراری که با آن روبرو هستیم و سرمایه‌گذاری‌هایی که در این بخش لازم است، آگاه‌اند. ما داده‌ها را در اختیار داریم.” او خواستار استفاده موثرتر از سیاست انسجام در بودجه بعدی اتحادیه اروپا برای سرمایه‌گذاری‌های ضروری شد. بر اساس اعلام کمیسیون اروپا، سالانه حدود ۵۵ میلیارد یورو در اروپا صرف سرمایه‌گذاری‌های مربوط به آب می‌شود، اما همچنان با کمبود ۲۳ میلیارد یورویی برای تامین بودجه مورد نیاز روبرو هستیم. برای پر کردن این شکاف، کمیسیون سهم بیشتری از بودجه سیاست انسجام را به مدیریت منابع آب اختصاص خواهد داد. علاوه بر این، بانک سرمایه‌گذاری اروپا نیز برنامه جدیدی را با ۱۵ میلیارد یورو در بازه زمانی ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ راه‌اندازی خواهد کرد که هدف آن جذب ۲۵ میلیارد یوروی دیگر از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی است.

توصیه‌های بدون اهداف الزام‌آور و چالش آلاینده‌های پایدار
صنعت و کشاورزی دو حوزه‌ای هستند که هم مصرف‌کننده عمده آب شیرین هستند و هم با ورود مواد شیمیایی به آلودگی آن دامن می‌زنند. یکی از مسائل مهمی که کمیسیون قصد دارد به آن رسیدگی کند، آلودگی آب، به‌ویژه ناشی از مواد شیمیایی موسوم به پی‌اف‌اس (PFAS) یا “مواد شیمیایی ماندگار” است. این مواد به دلیل عدم تجزیه آسان، در محیط زیست انباشته شده و می‌توانند مشکلات جدی سلامت ایجاد کنند. آماندین هس، خبرنگار یورونیوز، گزارش داد که کمیسیون در نظر دارد یک همکاری عمومی-خصوصی راه‌اندازی کند تا از نوآوری حمایت کرده و آلودگی‌های ناشی از PFAS و سایر مواد شیمیایی را پاک‌سازی کند. اصل “آلوده‌کننده باید هزینه‌ها را بپردازد” در این زمینه اعمال خواهد شد و بودجه عمومی تنها برای مکان‌هایی صرف می‌شود که مسئول آلودگی قابل شناسایی نباشد.

با این حال، سازمان‌های غیردولتی و حزب سبز اروپا این راهبرد را به دلیل کمبود الزامات قانونی روشن و ناکامی در مقابله با آلودگی از منبع، “عقب‌مانده” توصیف می‌کنند. آماندین هس افزود که فعالان محیط زیست خواستار مدیریت سخت‌گیرانه کودها و مواد شیمیایی هستند. وی همچنین اشاره کرد که هدف ۱۰ درصدی کمیسیون برای افزایش بهره‌وری آب تا سال ۲۰۳۰، اگرچه “نیتی خوب” است، اما فاقد اهداف الزام‌آور و روشن است. هس تصریح کرد که کشورهای عضو در اجرای قوانین عقب مانده‌اند و ممکن است مشمول تحریم قرار گیرند.

هیلدگارد بنتله نیز تاکید کرد: “از برنامه عقب هستیم؛ در بیست سال گذشته پیشرفت چندانی نداشته‌ایم. از همین رو، نیاز داریم روند کار را تسریع کنیم. مایلم در سال‌های آینده شاهد رویکردی سخت‌گیرانه‌تر از سوی کمیسیون در این زمینه باشم، از جمله در استراتژی جدید”. با توجه به فوریت وضعیت و ابعاد گسترده بحران آب در اروپا، آیا راهبرد جدید کمیسیون اروپا می‌تواند به اندازه کافی موثر واقع شود یا نیاز به تدابیر قاطع‌تر و اهداف الزام‌آورتری است؟ منبع: یورونیوز