هشدار دربارهی «پاییز سخت آبی»
و رسیدن سدهای تهران به «حجم مرده»
تهران- سخنگوی صنعت آب، عیسی بزرگزاده، در گفتوگو با خبرآنلاین، از آغاز “پاییز سخت آبی” خبر داد و پیشبینی کرد که سدهای اصلی تامین آب تهران شامل کرج، لار و ماملو در مهر ماه و سد لتیان در آبان ماه به “احجام مرده” خواهند رسید. این وضعیت اگرچه به معنای قطع کامل جریان آب نیست، اما نشاندهندهی لزوم “شدیداً مراقب مصرف بودن” است، زیرا دیگر امکان برداشت بیش از دبی پایه و حجم ذخیرهشده وجود نخواهد داشت.
بزرگزاده تاکید کرد که با اجرای پروژههای جدید تامین آب، مانند فاز اول خط سامانه دوم از طالقان به تهران، و همچنین کاهش ۱۴ تا ۱۵ درصدی مصرف آب در مردادماه نسبت به سال گذشته، در صورت صرفهجویی ۱۰ تا ۱۲ درصدی دیگر میتوان از این بحران عبور کرد.
“هفتاد سال است راه را اشتباه میرویم”: انتقاد از الگوی توسعه و شهرسازی
سخنگوی صنعت آب، ریشهی اصلی بحران آب در ایران را نه تنها کمآبی ذاتی منطقه، بلکه ضعف مدیریت، قوانین متناقض و نبود ابزارهای لازم برای اجرای قوانین کارآمد در دهههای اخیر دانست. او با اشاره به اینکه ۷۵ درصد ایران با تنش آبی روبهرو است و این مشکل ۲۴ استان و ۵۳ شهر را درگیر کرده، از الگوی توسعهی نامناسب در شصت تا هفتاد سال گذشته بهشدت انتقاد کرد.
او تصریح کرد: “وقتی که با سرزمین خشک، نیمه خشک و فرا خشک طرف هستید نباید اجازه میدادید کلانشهرها به شکل کنونی در کشور ایجاد بشه.” بزرگزاده یادآور شد که در ارزیابیهای اولیه، قرار بود جمعیت تهران به حدود ۲ تا ۳ میلیون نفر برسد، در حالی که جمعیت کنونی محدودهی تهران، کرج و استان البرز که از منابع آبی مشترک استفاده میکنند، به حدود ۲۰ میلیون نفر میرسد.
به گفتهی وی، تمرکز فرصتهای توسعه در چند کلانشهر و “غفلت از توسعهی سایر شهرها” باعث مهاجرت و فشار بیش از حد بر منابع زیستمحیطی، بهویژه آب، در این مناطق شده است. این موضوع ناشی از عدم رعایت اصل عدالت در توزیع فضایی فرصتهای توسعه و تمرکز تصمیمگیرندگان و ذینفوذان در همین مناطق خاص بوده است.
راهکار: اصلاح الگوی کشت و واگذاری امور تصدیگری آب به مردم
بزرگزاده برای خروج از بحران، بر لزوم بازگشت به توسعهی پایدار، اصلاح الگوی کشت و تعریف ابزارهای اقتصادی برای انگیزه دادن به کشاورزان تاکید کرد. او با اشاره به تولید بیش از نیاز (مازاد بر ضریب خودکفایی) محصولات آببر، گفت: ۱۰ تا ۱۵ میلیارد متر مکعب آب تنها در بخش ضایعات محصولات کشاورزی هدر میرود، که بیش از دو برابر کل آب شرب مورد نیاز کشور است.
وی همچنین لزوم تعریف حکمرانی محلی آب و واگذاری وظایف تصدیگری به تشکلهای آببران و کشاورزان را مطرح کرد تا نهادهای بازار و اجتماع نیز در کنار نهاد دولت، برای مقابله با بحران نقشآفرینی کنند. این در حالی است که در طول دهههای اخیر، فضای آب و توسعه کاملاً تحت اختیار نهاد دولت (سه قوه) بوده و جایی برای سایر نهادها باقی نمانده است. منبع: خبرآنلاین