بازار آب در مناطق خشک ایران با کاهش هزینه مبادله، تعریف شفاف حقابه و تضمین مالکیت، کارایی را افزایش می‌دهد و درآمد بهره‌برداران را بالا می‌برد؛ این مکانیزم اقتصادی تخصیص بهینه را تضمین می‌کند و با تجربیات جهانی برای کاهش هزینه‌های اداری و عوارض خارجی، بازارهای آب کارآمد تشکیل می‌شود تا پایداری منابع حفظ گردد و توسعه کشاورزی پایدار شود.

بحران آب قرن ۲۱ با تأثیر بر زیست‌بوم، اقتصاد و توسعه پایدار، از طریق مدیریت یکپارچه شهری شامل سیاست‌گذاری هوشمند، فناوری نوین، مشارکت عمومی و هماهنگی بین‌بخشی قابل کنترل است؛ این رویکرد هدررفت را کاهش می‌دهد، مصرف را بهینه می‌کند و تاب‌آوری شهری را افزایش می‌دهد تا تعادل عرضه و تقاضا حفظ شود و کیفیت زندگی بهبود یابد.

تحلیل ناکامی نظام حکمرانی بر مسئله بحران آب در ایران نشان داد ریشه ورشکستگی آبی کشور در تمرکزگرایی، عدم مشارکت محلی و سیاست‌های ناپایدار مثل سدسازی و انتقال آب است نه فقط کم‌آبی طبیعی؛ این ناکارآمدی بحران را تشدید کرده و پیشنهاد می‌شود با نقشه راه جامع شامل بررسی وضعیت موجود، آینده‌پژوهی، سناریوسازی و تجربیات جهانی، حکمرانی مطلوب مبتنی بر پایداری، عدالت و غیرمتمرکزسازی اجرا شود تا منابع آب حفظ گردد.